Πέμπτη 3 Ιουνίου 2010

"ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ" - ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2010

Mακάρι να τα διαχειρίζονταν ετσι! Αλλά που τέτοια τύχη...

Πραγματοποιήθηκε στις 2 Ιουνίου 2010 στο Ξενοδοχείο "ΑΚΡΟΠΟΛ" Ημερίδα του ΤΕΕ με θέμα "Διαχείριση Επικίνδυνων Αποβλήτων - Παρόν και προοπτικές".

Η Ημερίδα είχε αξιόλογη προσέλευση και επιτυχία, με ενδιαφέρουσες εισηγήσεις τόσο από τους εκπροσώπους των Κομμάτων που παραβρέθηκαν -ΝΔ (Κυρ. Μητσοτάκης), ΚΚΕ (Ι. Ζιωγας), ΛΑ.Ο.Σ. (Α. Οικονόμου) και από τους Οικολόγους-Πράσινους, όσο και από συμμετέχοντες επιστημονικούς εισηγητές, και ζωντανή αναλλαγή απόψεων στο τέλος.

Κατωτέρω παρατίθεται ολόκληρος ο χαιρετισμός που απηύθυνε στην Ημερίδα ο Α. Οικονόμου, Μηχ/γος-Ηλ/γος, Industrial Engineer C.I.T.:

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ - ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

«Η διαχείριση των απορριμμάτων αποτελεί θέμα με πολλές πλευρές και ιδιαίτερη περιβαλλοντική σημασία και θεωρούμε ότι αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί σε κεντρικότερο επίπεδο, με τη μεταφορά της σχετικής αρμοδιότητας από τους Δήμους στις Νομαρχίες-Περιφέρειες.

Θεωρούμε ακόμη ότι η κρατική πολιτική της διαχείρισης των απορριμμάτων θα πρέπει να αλλάξει με κατάργηση των ΧΥΤΑ -που ούτως ή άλλως είναι εκτός νόμου πια, σύμφωνα με την Κοινοτική Νομοθεσία- που θα αντικατασταθούν από μεγάλες μονάδες επεξεργασίας, ανακύκλωσης, και ενεργειακής εκμετάλλευσης των απορριμμάτων που θα καλύπτουν τις ανάγκες μιας ή περισσότερων γειτονικών περιφερειών, σε αναλογία με τον πληθυσμό και έκταση τους.» ( >Κομποστοποίηση, ανακύκλωση, καύση, ΧΥΤΥ )

Αυτές είναι οι γενικές θέσεις του ΛΑ.Ο.Σ. σχετικά με τη διαχείριση των αποβλήτων. Για τα επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως τα βιομηχανικά και τα ιατρικά, είναι προφανές ότι απαιτούνται πρόσθετες τεχνικές νομικές και ελεγκτικές ρυθμίσεις και κανονισμοί, ώστε να σταματήσει η απολύτως ανεξέλεγκτη σήμερα διαχείριση –ή μη διαχείριση– και απόρριψη τους.

Εν τούτοις, θα πρέπει αμέσως να διευκρινίσουμε, και πάλι «συστημικά», ότι η αντιμετώπιση του θέματος των αποβλήτων, και δη των επικίνδυνων, που κατά έγκυρους μελετητές ανέρχονται σε 600.000 τόνους/έτος, χωρίς να συμπεριλαμβάνονται σε αυτά τα ληγμένα φυτοφάρμακα, Η/Μ εξοπλισμός που περιλαμβάνει chlophen, τα επικίνδυνα οικιακά απορρίμματα κλπ, συναρτάται και δεν μπορεί να γίνει αν δεν προϋπάρξουν μια σειρά άλλες «τεχνολογίες καθορισμού ποσοτικών–ποιοτικών μεγεθών και λήψης απόφασης.

Το μέγεθος, η σύνθεση και η επικινδυνότητα των αποβλήτων συναρτώνται με:

1. Τις πηγές που τα προκαλούν, επομένως με την α' ή ΄β' έκταση και χαρακτήρα της αστικής, κοινωνικής και βιομηχανικής-παραγωγικής δραστηριότητας , που συνδέεται με τη σειρά της με τα τεχνοπαραγωγικά αλλά και καταναλωτικά μοντέλα.

2. Τις χρησιμοποιούμενες –άρα και επιλεγόμενες- τεχνολογίες όδευσης, αλλά και ενδιάμεσης και τελικής διαχείρισής τους.

3. Την τοποθέτηση των όποιων μονάδων, συστημάτων κλπ διαχείρισης των επικίνδυνων αλλά και άλλων αποβλήτων, επομένως την «τεχνολογία» απόφασης «γιατί εδώ και όχι εκεί».

4. Την περιβαλλοντική συνείδηση και ωρίμανση πολιτών, παραγωγών, και Πολιτείας με τους νόμους και τους μηχανισμούς πειθούς, ελέγχου και επιβολής τους, που ειδικά για τα επικίνδυνα απόβλητα είναι καθοριστικής σημασίας –ας μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει εγκεκριμένους χώρους για τη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων, ενώ ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί η εναρμόνιση της Ελληνικής Νομοθεσίας με την Κοινοτική για το θέμα αυτό.

Κανένα από αυτά τα προαπαιτούμενα για να προσεγγιστεί και να επιλυθεί το πρόβλημα διαχείρισης των αποβλήτων δεν είναι σήμερα δεδομένο και στατικό.

Το πώς και τι παράγουμε, όπως και το πώς και τι καταναλώνουμε, επιδέχεται μεγάλης συζήτησης και για τις ποσότητες, και για τις σπατάλες, και για τη ρύπανση που εμείς προκαλούμε με τα φυσικά και χημικά συστατικά αυτών των δράσεων, αλλά και γιατί τα απόβλητα είναι από την αρχή, ή καθίστανται στην πορεία επικίνδυνα / τοξικά για το όποιο σημείο κατάληξης ή χρήσης.

Το ποια τεχνολογία επιλέγουμε σχετίζεται και με τους διαθέσιμους πόρους, αλλά και με τις πιέσεις των μεγάλων προμηθευτών συστημάτων διαχείρισης αποβλήτων, που πολλές φορές αποτελούν μάλλον το πρόβλημα παρά τη λύση. Το πέρασμα σε μεγαλύτερα, κεντρικότερα συστήματα διαχείρισης αποβλήτων, φέρνει μαζί του και όλα τα προβλήματα του μεγάλου σε σχέση με το μικρό, καθώς και τα θέματα κόστους και απόσβεσης. Παράλληλα, όσο πιο μεγάλο είναι το σύστημα, τόσο μειώνεται μεν η πληθώρα των αντιδράσεων από πολλά μικρά κατεσπαρμένα συστήματα, αλλά αυξάνεται η συγκεντρωμένη αντίδραση από όσους θα είναι κοντά σε αυτό, καθώς και το κόστος μεταφορών σε αυτό από αρκετά μακριά.

Το που θα τοποθετηθούν οι όποιες μονάδες –κεντρικές ή τοπικές– έχει αποτελέσει ένα παράδοξο «τοπολογικό πρόβλημα», όπου οι τοπικές κοινότητες δίνουν μάχη -όχι πάντα αθώα- για το «όπου αλλού θέλετε, αλλά όχι εδώ», λες και υπάρχει ένα άλλο, virtual έδαφος πάνω από τη χώρα, μια άλλη υπεριπτάμενη Ελλάδα β, όπου θα ανυψωθούν και θα τοποθετηθούν οι μονάδες διαχείρισης αποβλήτων. Είναι το πασίγνωστο -και διεθνώς - σύνδρομο ΝΙΜΒΥ: Not In My BackYard.

Εδώ οι τεχνολογίες επιλογής τόπου, πειθούς και συζήτησης με τους κατοίκους και περιοίκους , βρίσκονται ακόμη στα σπάργανα, με αποτέλεσμα αποκλεισμούς ΧΥΤΑ, μαύρες σημαίες, κι άλλες ενέργειες βίας, σε συνδυασμό και με τοπικές μαφίες που συχνά παριστάνουν τους «εργαζόμενους» ή «κάτοικους» και λυμαίνονται τα απόβλητα και για ίδιον όφελος.

Από την άλλη, βέβαια, κραυγές τύπου «οι ΧΥΤΑ στο Ψυχικό, στην Εκάλη κι όχι εδώ» -κάνει και ρίμα- από τους κάτοικους υποβαθμισμένων περιοχών, είναι απόλυτα δικαιολογημένες και κατανοητές.

Τέλος, η περιβαλλοντική συνείδηση και ωριμότητα στα τρία προαναφερθέντα απαραίτητα επίπεδα, πάλι δεν είναι αυτονόητη και απαιτεί «τεχνολογίες ενημέρωσης, διαβούλευσης, πειθούς, απόφασης αλλά και "εξαναγκασμού-καταστολής", που είναι ή άγνωστες, ή ανεπαρκείς, ή ταμπού, ενώ για τα μεγάλα νομοθετικά, ελεγκτικά και κατασταλτικά κενά φαίνεται ότι υπάρχουν, εκτός από τις γνωστές παθογένειες του Ελληνικού Κράτους , και άνομα συμφέροντα που υπονομεύουν κάθε τέτοια προσπάθεια.

Αυτά είναι τα συστημικά θέματα και τεχνολογίες που συνδέονται με τη διαχείριση αποβλήτων, και των επικίνδυνων εξ αυτών, και που πρέπει να απασχολήσουν επίσης την Ημερίδα, για να μην υπάρξει περιορισμός απλά στα «καθαρά τεχνολογικά θέματα».

Η γνωστή πυραμίδα που σχηματοποιεί τις θέσεις του ΤΕΕ για τη διαχείριση ΑΣΑ-Αστικών Στέρεων Απορριμμάτων- που έχει σχετική εφαρμογή κάποιων από τα βήματα αυτά και στα απόβλητα, και δη τα επικίνδυνα, δηλαδή, από το περισσότερο επιθυμητό προς το ολιγότερο, και που είναι:

1. Πρόληψη δημιουργίας
2. Ελαχιστοποίηση
3. Επαναχρησιμοποίηση
4. Ανακύκλωση
5. Ανάκτηση ενέργειας
6. Διάθεση

υπαγορεύει μεγάλες αλλαγές σε καθαρά τεχνολογικό αλλά και στα προαναφερθέντα συστημικά επίπεδα, ώστε να επιτευχθεί η μεγιστοποίηση της πρόληψης και της ελαχιστοποίησης, στα αρχικά σταδία του process.

Οι θέσεις αυτές είναι στη σωστή κατεύθυνση γενικά, αλλά απαιτούν πολύ πιο συγκεκριμένη επεξεργασία για να μην είναι απλά ευχολόγια (τι σημαίνει π.χ. η θέση «προσεκτική επιλογή των τεχνολογιών ή του συνδυασμού τους …», ή «του τελικού κόστους που θα πληρώσει ο πολίτης» Ε.Δ. ΤΕΕ 26/5-σελ.17 , όταν αυτά ακριβώς είναι τα ζητούμενα που δεν έχει μέχρι τώρα κατορθωθεί να γίνονται με αξιόπιστο και τεκμηριωμένο τρόπο;)

Τέλος, ας μην ξεχνάμε και το τεράστιο πρόβλημα της διεθνούς παρανομίας στη διαχείριση επικίνδυνων/τοξικών κλπ αποβλήτων, που αναζητούν χώρο απόρριψης /ταφής και πληρώνουν γι' αυτό ότι ζητήσουν παράξενα κυκλώματα ή και κράτη -φανερά ή κρυφά- είτε του Τρίτου Κόσμου, ή και εδώ στη γειτονιά μας, από ότι ακούγεται, προς Βορρά -όχι Βουλγαρία, όχι Αλβανία- και που εξελίσσονται σε διεθνείς χωματερές με παράκαμψη ελέγχων και προφανείς εγκληματικές συνέπειες και κατά των πληθυσμών και λαών τους.

Ο ΛΑ.Ο.Σ., που θεωρεί, όπως έχουμε ξαναπεί, το πρόβλημα του περιβάλλοντος διαταξικό και διαστρωματικό στη συνολικότερη του διάσταση, και δεν το θεωρεί μόνο πρόβλημα συμφερόντων του μεγάλου Κεφαλαίου, αλλά έμμεσα και των τοπικών κοινωνιών, και του καταναλωτικού κοινού και σε ατομική βάση, έχει κάνει συγκεκριμένες προτάσεις για το θέμα, όπως τον «Πράσινο Τειρεσία», και ειδικές ερωτήσεις και επερωτήσεις για το πρόβλημα του Ασωπού κ.α.

Ευχόμαστε κάθε επιτυχία στην Ημερίδα σας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου