"Ηλιε μου, ήλιε μου, βασιλιά μου..." και όχι μόνο...
ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Είναι αναμφισβήτητο γεγονός ότι οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) αποτελούν τα τελευταία χρόνια κύριο ζήτημα αναφοράς Πολιτικών και Οικονομικών παραγόντων τόσο στην Ελλάδα όσο και παγκοσμίως.
Η Ελλάδα έχει υπογράψει την Συνθήκη του ΚΥΟΤΟ, η οποία υποχρεώνει τα Κράτη να μειώσουν τις εκπομπές των λεγομένων αερίων του θερμοκηπίου (κυρίως CO2 αλλά και άλλων).
Είναι αναμφισβήτητο γεγονός ότι οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) αποτελούν τα τελευταία χρόνια κύριο ζήτημα αναφοράς Πολιτικών και Οικονομικών παραγόντων τόσο στην Ελλάδα όσο και παγκοσμίως.
Η Ελλάδα έχει υπογράψει την Συνθήκη του ΚΥΟΤΟ, η οποία υποχρεώνει τα Κράτη να μειώσουν τις εκπομπές των λεγομένων αερίων του θερμοκηπίου (κυρίως CO2 αλλά και άλλων).
Στην Συνθήκη του ΚΥΟΤΟ ορίζεται ότι όσα Κράτη δεν καταφέρουν να μειώσουν τις εκπομπές των αερίων αυτών στα επίπεδα που ορίζονται στην Συνθήκη, θα υποχρεωθούν να καταβάλλουν ιδιαίτερα μεγάλα ποσά για την αγορά «Δικαιωμάτων Εκπομπής Ρύπων».
Επιπροσθέτως θα πρέπει να σημειωθεί, ότι εξαιτίας των διακυμάνσεων των τιμών του Πετρελαίου και του Φυσικού αερίου θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο για την Ελλάδα να αναπτύξει την παραγωγή ενέργειας από πηγές «σταθερού κόστους» αλλά και να εξασφαλίσει μία ορισμένη «ενεργειακή ανεξαρτησία».
Επιπροσθέτως θα πρέπει να σημειωθεί, ότι εξαιτίας των διακυμάνσεων των τιμών του Πετρελαίου και του Φυσικού αερίου θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο για την Ελλάδα να αναπτύξει την παραγωγή ενέργειας από πηγές «σταθερού κόστους» αλλά και να εξασφαλίσει μία ορισμένη «ενεργειακή ανεξαρτησία».
Ορισμένοι αμφισβητούν ότι η κλιματική αλλαγή οφείλεται στα αέρια του Θερμοκηπίου.
Πράγματι το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής είναι ένα εξαιρετικά δύστροπο επιστημονικό πρόβλημα και η επίλυσή του με αδιαμφισβήτητο τρόπο δεν είναι εύκολη.
Παρά ταύτα η αναγκαιότητα της ανάπτυξης των Α.Π.Ε. δεν μπορεί, εξαιτίας των δύο βασικών λόγων που προαναφέρθηκαν, να αμφισβητηθεί. Το Ελληνικό Κράτος οφείλει να διευκολύνει δραστικά την ανάπτυξη των Α.Π.Ε. ώστε να αυξηθεί σημαντικά το ποσοστό της συμμετοχής τους στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Πρέπει να σημειωθεί, ότι οι Α.Π.Ε. είναι από τους λίγους πλέον τομείς επιχειρηματικής δραστηριότητας που δημιουργούν πραγματικά «μόνιμες» θέσεις εργασίας σε μία χώρα, διότι η ηλεκτρική ενέργεια παράγεται τοπικά και δεν είναι δυνατόν να μεταφερθεί σε μεγάλες αποστάσεις.
Δυστυχώς όμως και παρά την γενική συμφωνία όλων των κυβερνήσεων των τελευταίων ετών και τις αλλεπάλληλες διακηρύξεις, η ανάπτυξη των Α.Π.Ε. δεν αναπτύσσεται με τους ρυθμούς που επιτάσσουν οι συμβατικές υποχρεώσεις της Ελλάδας αλλά και οι σύγχρονες δυσχερείς οικονομικές συνθήκες.
Τρεις είναι οι βασικές αιτίες για την καθυστέρηση των επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Πρέπει να σημειωθεί, ότι οι Α.Π.Ε. είναι από τους λίγους πλέον τομείς επιχειρηματικής δραστηριότητας που δημιουργούν πραγματικά «μόνιμες» θέσεις εργασίας σε μία χώρα, διότι η ηλεκτρική ενέργεια παράγεται τοπικά και δεν είναι δυνατόν να μεταφερθεί σε μεγάλες αποστάσεις.
Δυστυχώς όμως και παρά την γενική συμφωνία όλων των κυβερνήσεων των τελευταίων ετών και τις αλλεπάλληλες διακηρύξεις, η ανάπτυξη των Α.Π.Ε. δεν αναπτύσσεται με τους ρυθμούς που επιτάσσουν οι συμβατικές υποχρεώσεις της Ελλάδας αλλά και οι σύγχρονες δυσχερείς οικονομικές συνθήκες.
Τρεις είναι οι βασικές αιτίες για την καθυστέρηση των επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Η πρώτη αιτία είναι η γενική «απορύθμιση» της Δημόσιας Διοίκησης και η αναποτελεσματικότητά της.
Οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις κυριαρχούν σε όλα τα επίπεδα, οι περισσότερες υπηρεσίες λειτουργούν με απαρχαιωμένους τρόπους και μέσα και το «νομοθετικό πλαίσιο» είναι ελλιπές.
Κάθε Αιολικό Πάρκο αποτελείται εν γένει από τα ίδια στοιχεία και θα ήταν πολύ απλό να καθορισθούν με σαφήνεια οι απαιτήσεις και οι προδιαγραφές του. Αυτό, εάν γινόταν, θα έλυνε πολλά από τα προβλήματα που προκαλούν σήμερα αδικαιολόγητες και μεγάλες καθυστερήσεις οι οποίες επιβαρύνουν οικονομικά τα έργα και αποθαρρύνουν τις επενδύσεις στον τομέα.
Ενδεικτικώς αναφέρεται περίπτωση Αιολικού Πάρκου το οποίο επρόκειτο να κατασκευασθεί σε κορυφογραμμή η οποία αποτελεί το όριο δύο γειτονικών νομών. Επειδή, λοιπόν, ορισμένες ανεμογεννήτριες ήταν στην μία πλευρά του βουνού και οι υπόλοιπες στην άλλη ήταν αναγκαίο να υποβληθούν δικαιολογητικά στις αντίστοιχες υπηρεσίες και των δύο Νομών. Τη συνέχεια μπορεί κανείς να την υποθέσει εύκολα.
Οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις κυριαρχούν σε όλα τα επίπεδα, οι περισσότερες υπηρεσίες λειτουργούν με απαρχαιωμένους τρόπους και μέσα και το «νομοθετικό πλαίσιο» είναι ελλιπές.
Κάθε Αιολικό Πάρκο αποτελείται εν γένει από τα ίδια στοιχεία και θα ήταν πολύ απλό να καθορισθούν με σαφήνεια οι απαιτήσεις και οι προδιαγραφές του. Αυτό, εάν γινόταν, θα έλυνε πολλά από τα προβλήματα που προκαλούν σήμερα αδικαιολόγητες και μεγάλες καθυστερήσεις οι οποίες επιβαρύνουν οικονομικά τα έργα και αποθαρρύνουν τις επενδύσεις στον τομέα.
Ενδεικτικώς αναφέρεται περίπτωση Αιολικού Πάρκου το οποίο επρόκειτο να κατασκευασθεί σε κορυφογραμμή η οποία αποτελεί το όριο δύο γειτονικών νομών. Επειδή, λοιπόν, ορισμένες ανεμογεννήτριες ήταν στην μία πλευρά του βουνού και οι υπόλοιπες στην άλλη ήταν αναγκαίο να υποβληθούν δικαιολογητικά στις αντίστοιχες υπηρεσίες και των δύο Νομών. Τη συνέχεια μπορεί κανείς να την υποθέσει εύκολα.
Ένα δεύτερο ενδεικτικό παράδειγμα σχετίζεται με μία από τις «πάγιες» αδυναμίες του Ελληνικού Κράτους: Το περίφημο Κτηματολόγιο. Εάν χρειασθεί κανείς να εξαγοράσει ή και να ενοικιάσει αγροτεμάχια, βρίσκεται αντιμέτωπος με ανθρώπους που δεν έχουν επίσημους τίτλους ιδιοκτησίας ή ακόμη χειρότερα με ανθρώπους που έχουν «κτηματικές διαφορές».
Εξαιτίας όλων αυτών των δυσχερειών είναι πρακτικά αδύνατη η πρόβλεψη των πιθανών καθυστερήσεων. Εάν χρειασθεί κάποια απρόβλεπτη αλλαγή στο μέσον του έργου τότε μπορεί να απαιτηθεί η τροποποίηση των αρχικών σχεδίων και των μελετών με ότι αυτό συνεπάγεται.
Εάν συνυπολογίσει κανείς το γεγονός ότι στην Ελλάδα η επιχειρηματική δραστηριότητα θεωρείται σχεδόν ανήθικη, προσθέσει την αυθαιρεσία, την άγνοια και την ευθυνοφοβία το αποτέλεσμα είναι σχεδόν απογοητευτικό.
Η δεύτερη αιτία είναι ότι η Ελληνική Πολιτεία δεν έχει στοιχειοθετημένο σχέδιο για τις Α.Π.Ε.
Για την ανάπτυξη των έργων Α.Π.Ε. απαιτείται η συνεργασία πολλών υπηρεσιών αλλά και κυρίως απαιτούνται υποδομές υπό την έννοια των γραμμών μεταφοράς και την ευστάθεια του Συστήματος Διανομής.
Εξαιτίας όλων αυτών των δυσχερειών είναι πρακτικά αδύνατη η πρόβλεψη των πιθανών καθυστερήσεων. Εάν χρειασθεί κάποια απρόβλεπτη αλλαγή στο μέσον του έργου τότε μπορεί να απαιτηθεί η τροποποίηση των αρχικών σχεδίων και των μελετών με ότι αυτό συνεπάγεται.
Εάν συνυπολογίσει κανείς το γεγονός ότι στην Ελλάδα η επιχειρηματική δραστηριότητα θεωρείται σχεδόν ανήθικη, προσθέσει την αυθαιρεσία, την άγνοια και την ευθυνοφοβία το αποτέλεσμα είναι σχεδόν απογοητευτικό.
Η δεύτερη αιτία είναι ότι η Ελληνική Πολιτεία δεν έχει στοιχειοθετημένο σχέδιο για τις Α.Π.Ε.
Για την ανάπτυξη των έργων Α.Π.Ε. απαιτείται η συνεργασία πολλών υπηρεσιών αλλά και κυρίως απαιτούνται υποδομές υπό την έννοια των γραμμών μεταφοράς και την ευστάθεια του Συστήματος Διανομής.
Παρατηρείται λοιπόν το ακόλουθο οξύμωρο σχήμα.
Το Ελληνικό Κράτος δίνει πρώτα την «Άδεια Παραγωγής», δηλαδή επιτρέπει να γίνει κανείς Παραγωγός Ηλεκτρικού Ρεύματος, στην συνέχεια δίνει την «Άδεια Εγκατάστασης» δηλαδή επιτρέπει την κατασκευή ενός Αιολικού Πάρκου, ενός Φωτοβολταϊκού ή ενός Υδροηλεκτρικού Έργου και αφήνει για το τέλος την «Άδεια Σύνδεσης» στο δίκτυο!
Θεωρητικώς είναι δυνατό να μην επιτραπεί η σύνδεση στο δίκτυο ενώ έχει ολοκληρώσει την επένδυση και έχει κατασκευάσει πλήρως το έργο!
Πρόσφατα μάλιστα δημοσιεύθηκαν στον τύπο περιπτώσεις Φωτοβολταϊκών Πάρκων για τα οποία δεν δίδεται η άδεια σύνδεσης στο δίκτυο ή καθυστερεί πάρα πολύ!
Ως εκ τούτου είναι προφανές ότι οι Α.Π.Ε. χρειάζονται οπωσδήποτε κεντρικό σχεδιασμό υπό την έννοια ότι θα πρέπει τα δίκτυα μεταφοράς να είναι ικανά να «σηκώσουν» τα έργα Α.Π.Ε. που θα συνδεθούν πάνω τους.
Υπό αυτήν την έννοια η άδεια σύνδεσης θα έπρεπε να δίδεται εξ αρχής και όχι φυσικά στο τέλος!
Ένα ακόμη βασικό χαρακτηριστικό των Α.Π.Ε. είναι ότι δεν έχουν όλες το ίδιο κόστος. Είναι λοιπόν προφανές ότι χρειάζεται οπωσδήποτε να έχει εξ αρχής προκαθορισθεί η συμμετοχή κάθε μορφής Α.Π.Ε. στο τελικό ισοζύγιο.
Δεν είναι δυνατόν στις σύγχρονες Οικονομικές Συνθήκες να παραγνωρίζεται το πραγματικό κόστος και να επικρατούν ιδεοληψίες. Ως εκ τούτου θα πρέπει να υπάρξει ποσόστωση και στις επιμέρους κατηγορίες Α.Π.Ε. ώστε το «αποτέλεσμα» να είναι βιώσιμο.
Εάν το εγχείρημα των Α.Π.Ε. δεν οργανωθεί σωστά από το Ελληνικό Κράτος, τότε είναι πιθανό να μην εξελιχθεί όπως πρέπει - ειδικώς εάν το κόστος ανά kWh είναι πολύ μεγάλο – διότι αφενός θα προκαλέσει αντιδράσεις και αφετέρου θα μειώσει τα αναμενόμενα έσοδα των επενδυτών. Είναι προφανές ότι ακριβές τιμές τελικώς θα μειώσουν την ζήτηση και την αποδοτικότητα των κεφαλαίων.
Ήδη τέτοια φαινόμενα παρατηρούνται σε άλλες χώρες και δεν αποκλείεται να εμφανισθούν και στην Ελληνική Αγορά.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η Οικονομική Κρίση αλλά και η «Οικονομία της Αγοράς» δεν ευνοεί ιδιαίτερα τις «επιδοτήσεις» και αυτό θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψιν στον σχεδιασμό των Α.Π.Ε. ώστε να αποφευχθούν εκπλήξεις ή και (ελπίζουμε όχι) «ενεργειακές φούσκες».
Κλείνοντας αξίζει να σημειωθεί ότι το ζήτημα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας αλλά και των «Συμβατικών» είναι πολύ σημαντικό και θα επανέλθουμε με ειδικότερα σχόλια και επισημάνσεις.
Φώτης Πλιάτσικας-Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ
Υποψήφιος ΑΣΕΜ
Το Ελληνικό Κράτος δίνει πρώτα την «Άδεια Παραγωγής», δηλαδή επιτρέπει να γίνει κανείς Παραγωγός Ηλεκτρικού Ρεύματος, στην συνέχεια δίνει την «Άδεια Εγκατάστασης» δηλαδή επιτρέπει την κατασκευή ενός Αιολικού Πάρκου, ενός Φωτοβολταϊκού ή ενός Υδροηλεκτρικού Έργου και αφήνει για το τέλος την «Άδεια Σύνδεσης» στο δίκτυο!
Θεωρητικώς είναι δυνατό να μην επιτραπεί η σύνδεση στο δίκτυο ενώ έχει ολοκληρώσει την επένδυση και έχει κατασκευάσει πλήρως το έργο!
Πρόσφατα μάλιστα δημοσιεύθηκαν στον τύπο περιπτώσεις Φωτοβολταϊκών Πάρκων για τα οποία δεν δίδεται η άδεια σύνδεσης στο δίκτυο ή καθυστερεί πάρα πολύ!
Ως εκ τούτου είναι προφανές ότι οι Α.Π.Ε. χρειάζονται οπωσδήποτε κεντρικό σχεδιασμό υπό την έννοια ότι θα πρέπει τα δίκτυα μεταφοράς να είναι ικανά να «σηκώσουν» τα έργα Α.Π.Ε. που θα συνδεθούν πάνω τους.
Υπό αυτήν την έννοια η άδεια σύνδεσης θα έπρεπε να δίδεται εξ αρχής και όχι φυσικά στο τέλος!
Ένα ακόμη βασικό χαρακτηριστικό των Α.Π.Ε. είναι ότι δεν έχουν όλες το ίδιο κόστος. Είναι λοιπόν προφανές ότι χρειάζεται οπωσδήποτε να έχει εξ αρχής προκαθορισθεί η συμμετοχή κάθε μορφής Α.Π.Ε. στο τελικό ισοζύγιο.
Δεν είναι δυνατόν στις σύγχρονες Οικονομικές Συνθήκες να παραγνωρίζεται το πραγματικό κόστος και να επικρατούν ιδεοληψίες. Ως εκ τούτου θα πρέπει να υπάρξει ποσόστωση και στις επιμέρους κατηγορίες Α.Π.Ε. ώστε το «αποτέλεσμα» να είναι βιώσιμο.
Εάν το εγχείρημα των Α.Π.Ε. δεν οργανωθεί σωστά από το Ελληνικό Κράτος, τότε είναι πιθανό να μην εξελιχθεί όπως πρέπει - ειδικώς εάν το κόστος ανά kWh είναι πολύ μεγάλο – διότι αφενός θα προκαλέσει αντιδράσεις και αφετέρου θα μειώσει τα αναμενόμενα έσοδα των επενδυτών. Είναι προφανές ότι ακριβές τιμές τελικώς θα μειώσουν την ζήτηση και την αποδοτικότητα των κεφαλαίων.
Ήδη τέτοια φαινόμενα παρατηρούνται σε άλλες χώρες και δεν αποκλείεται να εμφανισθούν και στην Ελληνική Αγορά.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η Οικονομική Κρίση αλλά και η «Οικονομία της Αγοράς» δεν ευνοεί ιδιαίτερα τις «επιδοτήσεις» και αυτό θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψιν στον σχεδιασμό των Α.Π.Ε. ώστε να αποφευχθούν εκπλήξεις ή και (ελπίζουμε όχι) «ενεργειακές φούσκες».
Κλείνοντας αξίζει να σημειωθεί ότι το ζήτημα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας αλλά και των «Συμβατικών» είναι πολύ σημαντικό και θα επανέλθουμε με ειδικότερα σχόλια και επισημάνσεις.
Φώτης Πλιάτσικας-Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ
Υποψήφιος ΑΣΕΜ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου